2. Kamu İdaresine ve Güvenirliğine Dair Suçlar

2.1 Görevi Kötüye Kullanma #

Kamu görevlisinin sahip olduğu yetki, sorumluluk, makam veya görev imkânlarını görevin gereklerine aykırı şekilde kullanması durumudur. Bu fiil; kamu görevlisinin işlem yapması gerekirken işlem yapmaması, yetkisini kişisel çıkar sağlamak amacıyla kullanması, bir kişiye haksız menfaat sağlaması, bir kişiyi mağdur etmesi veya kamu hizmetinin tarafsızlığına zarar verecek şekilde hareket etmesi halinde oluşur. Görevin kötüye kullanılması, yalnızca doğrudan çıkar sağlama ile sınırlı değildir; keyfi uygulamalar, kasıtlı geciktirmeler, hukuka aykırı yönlendirmeler ve görev yetkisinin baskı aracı haline getirilmesi de bu kapsamda değerlendirilir.
Görevi kötüye kullanma fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.

2.2 Rüşvet Talep Etmek #

Kamu görevlisinin görevini yapması, yapmaması, geciktirmesi, hızlandırması veya belirli bir kişi lehine işlem tesis etmesi karşılığında para, eşya, hizmet, ayrıcalık ya da herhangi bir menfaat talep etmesi durumudur. Talebin açıkça yapılması şart değildir; ima, yönlendirme, aracı kullanma, vaat bekleme veya karşı taraftan menfaat beklentisi oluşturma da bu kapsamda değerlendirilebilir. Kamu görevlisinin göreviyle bağlantılı olarak tarafsızlığını bozacak her türlü menfaat istemesi, kamu düzenine ve kamu hizmetine duyulan güveni zedeleyen ağır bir ihlal niteliğindedir.
Rüşvet talep etmek fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.

2.3 Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme #

Kamu görevlisinin bir suçun ortaya çıkarılmasını, soruşturulmasını veya gerçeğin tespit edilmesini engellemek amacıyla delilleri yok etmesi, gizlemesi, değiştirmesi, bozması ya da erişilemez hale getirmesi durumudur. Olay yeri kayıtlarının silinmesi, kamera görüntülerinin saklanması, tutanakların değiştirilmesi, delil niteliğindeki eşyanın kaybedilmesi, raporların eksik düzenlenmesi veya sahte belge oluşturulması bu fiil kapsamında değerlendirilir. Delillere yönelik her türlü bilinçli müdahale, adaletin işleyişini engellediği için ağır sorumluluk doğurur.
Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.

2.4 Kamu Görevinin Usulsüz Olarak Üstlenilmesi #

Kişinin yetkisi olmadığı halde kamu görevlisi gibi davranması, kamu görevlisine ait yetkiyi kullanmaya teşebbüs etmesi veya usulüne uygun şekilde görevlendirilmeden kamu hizmeti yürütmesi durumudur. Kamu görevlisinin kendi yetki sınırları dışında hareket etmesi, kendisine verilmemiş bir görevi üstlenmesi ya da yetki emri kendisine bildirilmiş olmasına rağmen görevi usulsüz şekilde yerine getirmeye çalışması da bu kapsamda değerlendirilir. Bu fiil, kamu düzeninin bozulmasına, vatandaşların yanıltılmasına ve idari işleyişin güvenilirliğinin zedelenmesine neden olur.
Kamu görevinin usulsüz olarak üstlenilmesi fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.

2.5 Denetim Görevinin İhmali #

Kamu görevlisinin görev alanına giren denetim, kontrol, takip veya gözetim sorumluluğunu yerine getirmemesi ya da eksik yerine getirmesi durumudur. Denetim yapılmaması, usulsüzlüklerin görmezden gelinmesi, gerekli raporların tutulmaması, kontrol süreçlerinin bilinçli şekilde geciktirilmesi veya görev alanındaki ihlallere müdahale edilmemesi bu kapsamda değerlendirilir. Denetim görevinin ihmali sonucunda kamu zararı, kişi mağduriyeti, suçun devam etmesi veya idari düzenin aksaması meydana gelirse fiilin ağırlığı artar.
Denetim görevinin ihmali fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.

2.6 Zor Kullanma Yetkisine İlişkin Sınırın Aşılması #

Kamu görevlisinin görevini yerine getirirken sahip olduğu zor kullanma yetkisini hukuka, ölçülülük ilkesine ve olayın gerektirdiği sınırlara aykırı şekilde kullanması durumudur. Kişinin etkisiz hale getirilmesinden sonra kuvvet uygulanmaya devam edilmesi, tehdit oluşturmayan kişiye müdahale edilmesi, gereksiz fiziksel güç kullanılması veya yetkinin cezalandırma amacıyla kullanılması bu kapsamda değerlendirilir. Zor kullanma yetkisi yalnızca görevin gerektirdiği durumlarda, gerekli olduğu ölçüde ve orantılı şekilde kullanılabilir.
Zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın aşılması fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.

2.7 Kamu Görevlisine Ait Telsiz veya Taşıt Yağmalama #

Kamu görevlisine ait telsiz, resmi araç, görev taşıtı veya benzeri kamu ekipmanlarının zorla alınması, alıkonulması, kullanılamaz hale getirilmesi ya da kamu görevlisinin görevini yapmasını engelleyecek şekilde gasp edilmesi durumudur. Bu fiil; haberleşmenin kesilmesine, müdahale kapasitesinin düşmesine, kamu hizmetinin aksamasına veya görevli personelin olay yerine ulaşmasının engellenmesine sebep olabilir. Eylemin cebir, tehdit, şiddet veya organize şekilde gerçekleştirilmesi suçun ağırlığını artırır.
Kamu görevlisine ait telsiz veya taşıt yağmalama fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.

2.8 Kamu Görevlisine Ait Araç ve Gereçleri Suçta Kullanma #

Kamu görevlisine görevi sebebiyle teslim edilen araç, gereç, telsiz, resmi taşıt, ekipman, silah, belge, sistem erişimi veya benzeri imkânların kanunsuz bir eylemde ya da suç işlemek amacıyla kullanılması durumudur. Görev için tahsis edilen kamu malının kişisel çıkar, tehdit, kaçış, takipten kurtulma, suçun gizlenmesi veya başka bir suçun kolaylaştırılması amacıyla kullanılması bu kapsamda değerlendirilir. Kamuya ait araç ve gereçlerin suçla ilişkilendirilmesi, hem kamu malına hem de kamu otoritesine duyulan güvene zarar veren ciddi bir ihlal niteliğindedir.
Kamu görevlisine ait araç ve gereçleri suçta kullanma fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.

2.9 Kamu Görevlisinin Suçu Bildirmemesi #

Kamu görevlisinin görevi sırasında öğrendiği, tanık olduğu veya görev alanıyla bağlantılı olarak haberdar olduğu bir suçu yetkili makamlara bildirmemesi durumudur. Suçun işlenmekte olması, işlenmiş olduğuna dair belirti bulunması veya kamu görevlisinin bu konuda makul bilgiye sahip olması halinde bildirim yükümlülüğü doğar. Bildirim yapılmaması; suçun devam etmesine, delillerin kaybolmasına, mağduriyetin büyümesine veya failin korunmasına neden olabileceğinden kamu görevlisi açısından ağır sorumluluk oluşturur.
Kamu görevlisinin suçu bildirmemesi fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.

2.10 Sağlık Mensuplarının Suçu Bildirmemesi #

Sağlık personelinin görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiğine dair belirtiyle karşılaşmasına rağmen durumu yetkili makamlara bildirmemesi durumudur. Darp, işkence, kötü muamele, ateşli silah yaralanması, kesici veya delici alet yaralanması, şüpheli ölüm ya da benzeri suç şüphesi doğuran durumlarda sağlık mensubunun bildirim yükümlülüğü bulunur. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi mağdurun korunmasını engelleyebilir, soruşturmayı geciktirebilir ve suçun gizlenmesine dolaylı katkı sağlayabilir.
Sağlık mensuplarının suçu bildirmemesi fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.

2.11 Haksız Arama #

Kamu görevlisinin hukuka uygun bir gerekçe, yetki, izin veya karar olmaksızın bir kişinin üstünü, eşyasını, aracını, konutunu veya özel alanını araması durumudur. Aramanın keyfi şekilde yapılması, kişiyi baskı altına almak amacı taşıması, yetki sınırlarının aşılması, arama sırasında mahremiyetin ihlal edilmesi veya arama işleminin usule aykırı yürütülmesi bu kapsamda değerlendirilir. Haksız arama; kişi özgürlüğü, özel hayatın gizliliği, mülkiyet hakkı ve kamu otoritesinin hukuka bağlılığı açısından ciddi bir ihlal niteliğindedir.
Haksız arama fiili sonucunda sanığa İdari Mahkeme Kararı ile ceza verilir.